Wroclaw

Żak

Został on opracowany przez Silvana Tomkinsa i zakłada również wzajemne powiązanie emocji i procesów myślowych, lecz przyznaje fantazjom bardziej pozytywną funkcję niż teoria Freuda. Nie są one bowiem tylko sposobem redukcji napięć, ale jako swoisty rodzaj przetwarzania informacji, same wpływają na rodzaj i siłę wzbudzanych emocji, a także funkcjonowanie jednostki. Mogą więc być nie tylko drogą do osiągnięcia pożądanego stanu, ale samą przyczyną pewnych działań czy źródłem nowych emocji.



W grupie I (marząca o przyszłości) żak większą średnią różnicę między liczbą punktów uzyskiwanych przez osoby badane po i przed procesem marzenia niż w grupie II (fantazje na temat przeszłości), co jest widoczne również na wykresie 1. Średnia zmiana nastroju wynosiła 2,94 i 0,44, odpowiednio dla grupy I i dla grupy II. Różnica ta jest na granicy istotności statystycznej (t=1,97, df=62, p=0,05289), zatem do wyników badania należy podchodzić z pewną ostrożnością.

Jednakże próby ścisłego, naukowego zdefiniowania fantazji napotykają wiele trudności. Jak stwierdza Jerome Singer (1980), sformułowanie takiego pojęcia, które odpowiadałoby intuicji wszystkich, jest wręcz niemożliwe. Przekonanie to oraz potwierdzający je fakt, iż na przestrzeni wieków podejście naukowe do marzeń na jawie w istotny sposób ulegało zmianom (Rozet, 1982), wskazuje na złożoność problemu. Perfumy Egoistka lektury jasno stwierdza twarde kostki.